Jak założyć fundację rodzinną w Polsce – poradnik krok po kroku

Fundacja rodzinna to instytucja pozwalająca na uporządkowanie zgromadzonego majątku oraz zaplanowanie jego sukcesji na kolejne pokolenia. Korzystają z niej zarówno przedsiębiorcy, jak i osoby fizyczne posiadające większy majątek prywatny, np. nieruchomości czy też udziały w spółkach. Dowiedz się jak założyć fundację rodzinną krok po kroku i na co zwrócić uwagę.

Założenie fundacji rodzinnej warto rozważyć przede wszystkim wtedy, gdy właściciel firmy chce zaplanować sukcesję i przekazać biznes kolejnemu pokoleniu w uporządkowany sposób. Fundacja pozwala utrzymać stabilną strukturę właścicielską i ograniczyć ryzyko sporów między spadkobiercami.

Z rozwiązania tego korzystają również osoby fizyczne, które chcą uporządkować kwestie dziedziczenia lub zapewnić określone świadczenia dla członków rodziny. W statucie fundacji można bowiem szczegółowo określić zasady wypłat dla beneficjentów, np. w formie regularnych świadczeń lub finansowania konkretnych celów.

Proces utworzenia fundacji rodzinnej składa się z kilku formalnych etapów. Odpowiednie przygotowanie każdego z nich ma duże znaczenie dla późniejszego funkcjonowania fundacji.

Sporządzenie aktu założycielskiego

Pierwszym krokiem jest złożenie oświadczenia o ustanowieniu fundacji rodzinnej. Dokument sporządza się w formie aktu notarialnego albo w testamencie. Fundatorem może być wyłącznie osoba fizyczna posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych.

Opracowanie statutu fundacji

Statut określa zasady funkcjonowania fundacji. Zawiera m.in. cele fundacji, sposób zarządzania majątkiem, listę beneficjentów oraz zasady wypłaty świadczeń. To jeden z najważniejszych dokumentów. Musi on zostać przygotowany w formie aktu notarialnego.

Przygotowanie spisu majątku

Fundator sporządza wykaz składników majątkowych przekazywanych do fundacji. Mogą to być np. środki pieniężne, udziały w spółkach, akcje, nieruchomości lub inne prawa majątkowe (np. papiery wartościowe czy też obligacje).

Powołanie organów fundacji

Fundacja musi posiadać zarząd odpowiedzialny za jej bieżące funkcjonowanie. Należy również powołać  zgromadzenie beneficjentów. W zależności od potrzeb można powołać również radę nadzorczą. Ustanowienie rady nadzorczej jest obowiązkowe, gdy liczba beneficjentów fundacji rodzinnej przekracza 25 osób.

Wniesienie funduszu założycielskiego

Minimalny fundusz założycielski fundacji rodzinnej wynosi 100 tys. zł. Może zostać wniesiony w formie pieniężnej lub jako inne składniki majątkowe (np. nieruchomości, akcje i udziały w spółkach, papiery wartościowe czy też obligacje).

Rejestracja fundacji

Ostatnim etapem jest złożenie wniosku o wpis do rejestru fundacji rodzinnych. Dopiero po dokonaniu wpisu przez sąd fundacja uzyskuje osobowość prawną i może rozpocząć pełną działalność. Sądem rejestrowym fundacji rodzinnych jest Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim.

Koszty utworzenia fundacji zależą głównie od zakresu przygotowywanej dokumentacji, złożoności majątku oraz struktury samej fundacji. Do podstawowych wydatków należą m.in. sporządzenie aktu notarialnego, opłata za wpis do rejestru oraz koszty doradztwa prawnego.

W praktyce wsparcie doświadczonego prawnika często okazuje się pomocne, ponieważ prawidłowe zaprojektowanie statutu oraz zasad funkcjonowania fundacji ma duży wpływ na jej bezpieczeństwo prawne i pozwala na uniknięcie sporów w przyszłości.

Fundacja rodzinna działa jako odrębny podmiot prawny i prowadzi pełną księgowość. Po przekazaniu majątku do fundacji staje się on jej własnością, a decyzje dotyczące zarządzania nim są podejmowane przez organy fundacji zgodnie z postanowieniami statutu.

Dlatego przed jej utworzeniem warto dokładnie zaplanować strukturę zarządzania, zasady wypłaty świadczeń, rolę poszczególnych beneficjentów oraz zakres władztwa fundatora. Dobrze przygotowana fundacja może stać się skutecznym narzędziem zarządzania majątkiem i planowania sukcesji na całe dekady.

Dlatego założenie fundacji rodzinnej wymaga odpowiedniego przygotowania – szczególnie w zakresie statutu, struktury zarządzania i kwestii podatkowych. W praktyce wielu fundatorów decyduje się na wsparcie doświadczonego prawnika , który pomaga zaprojektować fundację w sposób dopasowany do sytuacji majątkowej i rodzinnej.

Kancelaria Dyś i Wspólnicy pomaga w zakładaniu fundacji rodzinnych i ich dalszej obsłudze prawnej.

Najczęściej zadawane pytania

Autor artykułu: radca prawny Krzysztof Białek

Bądź na bieżąco, obserwuj profile Kancelarii w social mediach.