Kredyt frankowy to potoczne określenie umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego do waluty obcej. W Polsce, między latami 2000 a 2010, banki oferowały kredyty powiązane z walutą obcą jako „tańszą alternatywę” wobec kredytów złotowych. Najczęściej dotyczyły one franka szwajcarskiego, choć niektóre były udzielane również w euro lub dolarze amerykańskim.

W praktyce osoby zaciągające kredyt frankowy poniosły znaczne straty finansowe w związku z gwałtownym wzrostem kursu waluty oraz zmianą kosztów obsługi zobowiązania. Kredyty te często zawierały także tzw. klauzule abuzywne – niedozwolone postanowienia umowne, które dziś stanowią podstawę wielu pozwów.

Podstawy prawne unieważnienia umowy kredytowej

W świetle polskiego prawa cywilnego frankowicz może domagać się ustalenia nieważności umowy kredytowej, czyli tzw. unieważnienia, jeśli umowa zawiera klauzule naruszające jego interesy. Najczęściej dotyczy to:

  • abuzywnych postanowień umownych,
  • braku przejrzystych informacji przy zawarciu umowy,
  • dysproporcji świadczeń stron.

Unieważnienie umowy oznacza, że traktuje się ją tak, jakby nigdy nie została zawarta. W konsekwencji strony muszą się rozliczyć na zasadzie zwrotu świadczeń.

Największą korzyścią dla frankowicza, który jeszcze spłaca kredyt denominowany lub indeksowany do waluty obcej, jest wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie kredytu. W przypadku kredytu spłaconego lub aktywnego korzyścią jest również zwrot kwot nadpłaconych ponad kapitał kredytu udostępnionego.

Kredyt frankowy a rozwód – najważniejsze kwestie

Czy konieczne jest współuczestnictwo byłych małżonków w procesie unieważnienia umowy kredytu frankowego po rozwodzie?

Przede wszystkim należy pamiętać, że po podziale majątku kredyt zaciągnięty wspólnie w trakcie trwania wspólności majątkowej nadal obciąża oboje małżonków. Nawet jeśli jeden z nich nie korzysta z mieszkania i został „spłacony” z połowy wartości nieruchomości. W sytuacji przejęcia kredytu tylko przez jednego z małżonków współkredytobiorca zostaje zwolniony z długu.

Po emocjonalnym rozwodzie, w sytuacji dalszego posiadania wspólnego kredytu, pojawiają się często dwa pytania:

  • Czy oboje byli małżonkowie muszą wspólnie pozywać bank o unieważnienie?
  • Jak sądzony jest podział zobowiązań wynikających z umowy kredytowej?

Rozwiewa je uchwała Sądu Najwyższego z 19 października 2023 r. Zgodnie z jej treścią były małżonek nie musi być współuczestnikiem procesu w sprawie o unieważnienie umowy kredytu frankowego. Oznacza to, że każda ze stron umowy może wystąpić do sądu samodzielnie.

Obecnie linia orzecznicza pozwala na uproszczenie przebiegu postępowania. Dzięki niej można wytoczyć powództwo bez konieczności odnajdywania „zaginionego po rozwodzie” byłego małżonka. Sprawa może toczyć się w sądzie nawet wtedy, gdy jeden z byłych małżonków nie wyraża zgody na proces.

frank_szwajcarski

Niezbędne kroki do unieważnienia kredytu frankowego

Jeżeli chcesz rozpocząć proces unieważnienia kredytu frankowego po rozwodzie, należy wykonać kilka kroków:

Najpierw wystąp do banku o wydanie zaświadczenia z historią kredytu. Dokument powinien obejmować cały okres kredytowania z wyszczególnieniem spłaty poszczególnych rat kapitałowo-odsetkowych.

Następnie przekaż umowę do analizy w kancelarii prawnej, aby dobrać odpowiednią strategię procesową. Warto uwzględnić orzecznictwo TSUE i Sądu Najwyższego oraz indywidualną sytuację kredytobiorców po rozwodzie.

Kolejnym krokiem jest udzielenie pełnomocnictwa do prowadzenia sprawy. Następnie należy złożyć reklamację do banku, a w przypadku jej nieuwzględnienia – zainicjować sprawę poprzez złożenie pozwu frankowego w sądzie właściwym miejscowo.

Podsumowanie

Kredyt frankowy a rozwód to temat, który wymaga szczególnej uwagi. Rozwód nie powoduje automatycznego zwolnienia z zobowiązania wobec banku. Jednocześnie obecne orzecznictwo pozwala działać samodzielnie i dochodzić unieważnienia umowy.

Warto skontaktować się z kancelarią, która dokładnie przeanalizuje Twoją umowę kredytową. Profesjonalne wsparcie pozwala ocenić sytuację prawną i rozpocząć działania zgodnie z obowiązującym prawem. Kancelaria Dyś i Wspólnicy z Lublina prowadzi sprawy dotyczące kredytów frankowych, skonsultuj swoją sprawę. 

podpisanie_dokumentów_DiW

Najczęściej zadawane pytania

Czy po rozwodzie kredyt frankowy znika automatycznie?

Nie, kredyt nadal obciąża oboje byłych małżonków, chyba że bank zgodzi się na przejęcie długu przez jedną osobę.

Czy mogę samodzielnie złożyć pozew frankowy?

Tak. Zgodnie z uchwałą SN z 2023 r. nie ma obowiązku udziału byłego małżonka.

Jak wygląda podział zobowiązań po rozwodzie?

Bank może dochodzić spłaty od obu stron. Podział kosztów między byłymi małżonkami ustala sąd lub strony między sobą.

Autor artykułu: adwokat Magdalena Dulemba-Majczak
Bądź na bieżąco, obserwuj profile Kancelarii w social mediach.