Kredyt konsumencki a sankcja kredytu darmowego – co możesz zyskać?

Wiele osób spłacających kredyt konsumencki nie ma świadomości, że niektóre zapisy zawarte w umowie mogą otworzyć drogę do realnych korzyści finansowych. Jednym z najważniejszych uprawnień, jakie daje konsumentowi ustawa o kredycie konsumenckim, jest sankcja kredytu darmowego. Jeżeli znajdzie ona zastosowanie w Twojej sprawie, możesz być zobowiązany wyłącznie do zwrotu pożyczonego kapitału. Oznacza to brak obowiązku spłaty odsetek, prowizji oraz innych kosztów związanych z kredytem konsumenckim.

Ustawa wskazuje, że kredyt konsumencki to umowa o kredyt w wysokości nie większej niż 255 550 zł albo równowartość tej kwoty w innej walucie niż polski złoty. Taki kredyt konsumencki jest udzielany konsumentowi przez kredytodawcę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej albo poprzez przyrzeczenie jego udzielenia.

Do kategorii, jaką jest kredyt konsumencki, zalicza się między innymi umowy pożyczki, kredyty odnawialne czy kredyty niezabezpieczone hipoteką, przeznaczone na remont domu lub mieszkania. W praktyce oznacza to, że wiele osób posiadających kredyt konsumencki może korzystać z ochrony przewidzianej w ustawie.

Sankcja kredytu darmowego została wprost uregulowana w ustawie o kredycie konsumenckim. Jest to rozwiązanie prawne, które w określonych sytuacjach pozwala konsumentowi ograniczyć koszty związane z kredytem konsumenckim, a nawet odzyskać część wcześniej zapłaconych środków.

Jeżeli bank lub inna instytucja finansowa przygotowała wadliwą umowę o kredyt konsumencki, możesz uzyskać prawo do zwrotu kosztów kredytu. W takiej sytuacji spłacasz wyłącznie pożyczony kapitał. Pozostałe należności wynikające z umowy, takie jak odsetki, prowizje czy dodatkowe opłaty, mogą przestać obowiązywać.

Załóżmy, że Twój kredyt konsumencki opiewał na kwotę 100 000 zł. Bank doliczył prowizję w wysokości 3500 zł, opłatę manipulacyjną wynoszącą 2000 zł, dodatkowe koszty na poziomie 1000 zł oraz odsetki w łącznej wysokości 12 000 zł. Jeżeli umowa jest prawidłowa, całkowita kwota do spłaty wynosi 118 500 zł. Jeśli jednak umowa o kredyt konsumencki zawiera wady wskazane w ustawie, możesz być zobowiązany do zwrotu jedynie 100 000 zł pożyczonego kapitału.

Nieprawidłowo wyliczone RRSO w umowie kredytu konsumenckiego

Rzeczywista roczna stopa oprocentowania, czyli RRSO, pokazuje całkowity koszt kredytu konsumenckiego w skali roku. Dzięki temu wskaźnikowi możesz porównywać oferty różnych banków jeszcze przed podpisaniem umowy.

Jeżeli jednak RRSO zostało błędnie wskazane, nieprawidłowo obliczone albo przedstawione w sposób wprowadzający w błąd, mogło dojść do zawarcia umowy o kredyt konsumencki na podstawie niepełnych lub nieprawdziwych informacji. Tego rodzaju nieprawidłowości mogą mieć znaczenie przy dochodzeniu sankcji kredytu darmowego.

Niepełne informacje o kosztach kredytu konsumenckiego

Bank ma obowiązek dokładnie wskazać w umowie o kredyt konsumencki wszystkie najważniejsze informacje dotyczące kosztów. Dotyczy to między innymi wysokości prowizji, zasad naliczania odsetek, harmonogramu spłat oraz całkowitej kwoty do zapłaty.

Jeżeli informacje dotyczące opłat były nieczytelne, niepełne albo ukryte wyłącznie w regulaminie lub załączniku, możesz skorzystać z ochrony przewidzianej przez ustawę o kredycie konsumenckim. W wielu przypadkach właśnie takie zapisy stają się podstawą do powołania się na sankcję kredytu darmowego.

Naruszenie obowiązków informacyjnych wobec konsumenta

Ustawa o kredycie konsumenckim nakłada na banki obowiązek przekazania konsumentowi informacji dotyczących terminu, sposobu oraz skutków odstąpienia od umowy.

Jeżeli takich informacji zabrakło w Twojej umowie o kredyt konsumencki albo zostały przedstawione w sposób niejasny, również możesz mieć podstawy do skorzystania z sankcji kredytu darmowego.

Dodatkowe koszty związane ze spłatą kredytu w innej walucie

Przepisy przewidują, że konsument ma prawo spłacać raty kapitałowo-odsetkowe bezpośrednio w walucie, do której odnosi się zobowiązanie. Bank nie może obciążać Cię dodatkowymi kosztami z tego tytułu ani ograniczać prawa do takiej spłaty.

Niezgodne z przepisami może być na przykład zobowiązywanie konsumenta do kupowania waluty przeznaczonej na spłatę rat wyłącznie od określonego podmiotu. Takie działania również mogą mieć znaczenie przy ocenie, czy dany kredyt konsumencki kwalifikuje się do zastosowania sankcji kredytu darmowego.

Jeżeli podejrzewasz, że Twoja umowa o kredyt konsumencki zawiera błędy, warto przeanalizować jej zapisy pod kątem zgodności z ustawą. W wielu przypadkach konsument nie zdaje sobie sprawy, że nieprawidłowości występujące w umowie mogą prowadzić do ograniczenia kosztów kredytu.

Kancelaria Dyś i Wspólnicy reprezentuje kredytobiorców w sporach z bankami. Analiza sprawy rozpoczyna się od dokładnego sprawdzenia umowy o kredyt konsumencki oraz identyfikacji możliwych uchybień. Jeżeli w dokumentacji zostaną wykryte wadliwe zapisy dotyczące między innymi odsetek, prowizji lub kosztów dodatkowych, możliwe jest skierowanie reklamacji do banku z powołaniem się na przepisy ustawy o kredycie konsumenckim.

Jeżeli bank nie uwzględni reklamacji, sprawa może zostać skierowana do sądu. Postępowanie sądowe w sprawach dotyczących kredytu konsumenckiego opiera się przede wszystkim na analizie treści umowy. W części postępowań konieczne może być także sporządzenie opinii przez biegłego.

Sąd może przesłuchać kredytobiorcę w zakresie okoliczności zawarcia umowy kredytu lub pożyczki. W takiej sytuacji pełnomocnik przygotowuje klienta do udziału w rozprawie i wyjaśnia przebieg postępowania.

Jeżeli sąd uzna roszczenie konsumenta, bank może zostać zobowiązany do zwrotu kosztów związanych z umową o kredyt konsumencki. Po stronie kredytobiorcy pozostaje wówczas obowiązek zwrotu wyłącznie pożyczonego kapitału.

Jeżeli podejrzewasz, że Twój kredyt konsumencki zawiera błędy lub nieprawidłowe zapisy, warto skonsultować umowę z prawnikiem. Należy pamiętać, że czas na dochodzenie roszczeń przeciwko bankowi jest ograniczony. Termin na wystąpienie z roszczeniem może upłynąć już po roku od zakończenia umowy kredytu lub pożyczki.

Najczęściej zadawane pytania

Autor artykułu: aplikant radcowski Maciej Bukowski

Bądź na bieżąco, obserwuj profile Kancelarii w social mediach.