W dniu 11 czerwca 2026 r. została wydana jedna z ważniejszych, o ile nie najważniejsza dotychczas, opinia Rzecznika Generalnego TSUE, która może mieć kolosalne znaczenie dla polskich konsumentów w sporach o kredyty konsumenckie. Opinia rzecznika generalnego TSUE w sprawie C-831/24 może ukierunkować linię orzeczniczą polskich sądów w sprawach o sankcję kredytu darmowego (SKD).
Opinia rzecznika generalnego nie jest formalnie wiążąca, jednakże wyznacza kierunek, w którym zwykle podąża Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Sam wyrok w tej sprawie zapadnie kilka miesięcy później.
Co jest przedmiotem sprawy C-831/24 ?
Sąd Rejonowy w Białymstoku skierował do TSUE zagadnienia prawne dotyczące podstawowych problemów konsumentów w tego typu sprawach, które wymagają wykładni prawa unijnego. Zostały sformułowane trzy pytania prejudycjalne w następującym zakresie:
- Czy Sąd ma obowiązek samodzielnie badać umowę kredytu wykraczając poza żądanie pozwu, tj. poza naruszenia wskazane przez konsumenta ? Czy takie działanie przekracza zasadę proporcjonalności stron i stanowić będzie nadmierna ochronę konsumenta, a wszelkie błędy banku powinny zostać dostrzeżone i wskazane przez konsumenta ?
- Czy po stronie kredytodawcy istnieje szczególny obowiązek informacyjny względem konsumenta dotyczący zasad przedterminowej spłaty kredytu i kosztów z nią związanych tak aby kredytobiorca mógł samodzielnie dokonać wcześniejszej spłaty bez obaw o skutki finansowe ? Niezrozumiałe dla kredytobiorców zapisy dotyczące kosztów kredytu, prowizji czy ubezpieczenia niejednokrotnie zniechęcają kredytobiorców ze skorzystania z instrumentu wcześniejszej spłaty kredytu. Interpretacja obowiązków banku w tym zakresie wyjaśniłaby procedurę działania banku w wielu sprawach SKD, w których bardzo często występuje niedopełnienie obowiązku informacyjnego bądź niejasność poszczególnych zapisów umowy.
- Najistotniejsze – czy każde naruszenie, nawet formalne uchybienie banku w opisie procedury, które nie wywołało żadnego negatywnego skutku dla konsumenta, powoduje utratę wynagrodzenia banku z tytułu umowy kredytu ? Czy charakter i waga naruszenia mają znaczenie w miarkowaniu sankcji ? Czy unijne prawo dopuszcza miarkowanie sankcji w zależności od stopnia naruszenia i jego skutków ?
Warto przypomnieć, że orzeczenie TSUE C-472/23 przewidziało sankcję dla banku bez związku ze stopniem naruszenia jeśli uchybienie to miało wpływ na zdolność konsumenta do oceny zobowiązania.
Jakie może mieć znaczenie dla kredytobiorcy ?
Opinia rzecznika generalnego TSUE, a w następnej kolejności wyrok TSUE w sprawie C-831/24 to jedne z najistotniejszych dotychczas rozstrzygnięć dotyczących sankcji kredytu darmowego. Orzeczenie wpłynie na polski rynek kredytów konsumenckich względem poszerzającej się liczby spraw z zakresu SKD. W szczególności orzeczenie C-831/24, a wcześniej opinia rzecznika generalnego TSUE z 11 czerwca 2026 r. kształtuje standard szczegółowości wzorców umownych banków, zakres aktywności sądu w ochronie konsumenta, granice proporcjonalności sankcji kredytu darmowego oraz jednolite wymogi informacyjne na poziomie całej UE. Sąd odsyłający porównuje potencjalne znaczenie tego wyroku do wpływu, jaki na polską praktykę orzeczniczą wywarły sprawy dotyczące kredytów frankowych.
Opinia rzecznika nadaje kierunek, w którym zazwyczaj podąża TSUE.
Opinia rzecznika generalnego TSUE w sprawie C-831/24 precyzuje:
– czy Sąd ma obowiązek badania umowy z urzędu;
– czy obowiązek informacyjny banku wymaga zmieszczenia w umowie szczegółowej instrukcji postępowania w przypadku przedterminowej spłaty kredytu;
– czy każde naruszenie banku uruchamia sankcję wobec banku automatycznie, czy konieczne jest wywołanie negatywnego skutku wobec konsumenta.
Stanowisko rzecznika generalnego TSUE:
W dniu 11 czerwca 2026 r. rzecznik TSUE jednoznacznie wskazał, że sąd krajowy ma obowiązek badać z urzędu, czy umowa o kredyt konsumencki przedstawia, w sposób jasny i zwięzły, wszystkie informacje wymagane przez dyrektywę 2008/48 w sprawie umów o kredyt konsumencki. Jest to ważny sygnał dla sadów krajowych, które będę musiały weryfikować spełnienie przez banki wymogów informacyjnych określonych w art. 10 ust. 2 dyrektywy.
Co może oznaczać opinia rzecznika
Opinia rzecznika, a w jej następstwie orzeczenie TSUE ułatwi dochodzenie roszczeń SKD dla wielu osób. Tym bardziej nie należy zwlekać, gdyż domaganie się sankcji co do zasady powinno zostać zrealizowane w terminie jednego roku od wykonania umowy.
Jeśli podejrzewasz, że w Twojej sprawie nie został dopełniony obowiązek informacyjny po stronie banku, jako profesjonalisty w obrocie gospodarczym, bądź w Twojej umowie błędnie została określona całkowita kwota kredytu, wadliwie wskazano RRSO lub nieczytelnie zostały sformułowane zapisy dotyczące wcześniejszej spłaty kredytu wystąp o analizę swojej umowy kredytu przez kancelarię. Pamiętaj, że każdą sprawę należy traktować indywidualnie. Oczekiwana opinia rzecznika generalnego TSUE w sprawach SKD może wpłynąć na linię orzeczniczą sądów w sprawach polskich konsumentów, jednakże istotna jest treść konkretnej umowy i analiza konkretnego przypadku.
Najczęściej zadawane pytania
Czym jest sprawa TSUE C-831/24?
Sprawa C-831/24 dotyczy pytań prejudycjalnych skierowanych przez Sąd Rejonowy w Białymstoku dotyczących stosowania sankcji kredytu darmowego (SKD), obowiązków informacyjnych kredytodawców oraz zakresu ochrony konsumentów wynikającej z prawa unijnego.
Czy opinia Rzecznika Generalnego TSUE jest wiążąca?
Nie. Opinia Rzecznika Generalnego nie ma charakteru wiążącego, jednak w praktyce bardzo często wskazuje kierunek, którym następnie podąża Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w swoim wyroku.
Jakie kwestie analizowane są w sprawie C-831/24?
Sprawa dotyczy przede wszystkim trzech zagadnień: obowiązku badania umowy przez sąd z urzędu, zakresu obowiązków informacyjnych banku w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu oraz możliwości stosowania sankcji kredytu darmowego w zależności od charakteru i skutków naruszenia.
Autor artykułu: radca prawny Angelika Eberle
Bądź na bieżąco, obserwuj profile Kancelarii w social mediach.