Jeśli przez Twoją działkę w Lublinie lub okolicy przebiega słup energetyczny, gazociąg, wodociąg albo kabel telekomunikacyjny, masz prawo domagać się od przedsiębiorstwa przesyłowego wynagrodzenia za korzystanie z Twojej nieruchomości. Wyjaśniamy, kiedy przysługuje Ci to roszczenie, jak ustalić jego wysokość i jakie kroki podjąć, żeby odzyskać należne pieniądze.
Czym jest służebność przesyłu?
Służebność przesyłu to prawo, które pozwala przedsiębiorstwu energetycznemu, gazowemu, wodociągowemu lub telekomunikacyjnemu korzystać z cudzej działki w zakresie niezbędnym do utrzymania i eksploatacji urządzeń przesyłowych. Innymi słowy – to formalna podstawa prawna, która pozwala firmie trzymać słup, rurę czy kabel na Twoim gruncie.
Problem w tym, że bardzo wiele urządzeń przesyłowych w Polsce, także w Lublinie i okolicznych gminach, zostało postawionych jeszcze w czasach PRL, bez żadnej umowy z właścicielem działki. Jeśli Twoja nieruchomość ma taką historię, prawdopodobnie nigdy nie dostałeś wynagrodzenia za to, że przez lata korzystano z Twojego gruntu.
Czy przysługuje Ci wynagrodzenie, jeśli przez działkę przebiega linia energetyczna?
Tak – jeśli przedsiębiorstwo przesyłowe korzysta z Twojej działki bez ustanowionej służebności przesyłu, masz prawo domagać się wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy urządzenia postawiono niedawno, jak i tych sprzed kilkudziesięciu lat.
Nie musisz przy tym udowadniać, że firma działała w złej wierze. Wystarczy wykazać, że urządzenia fizycznie znajdują się na Twojej działce, a Ty nie zawarłeś umowy ani nie otrzymałeś jednorazowego odszkodowania obejmującego cały okres korzystania z gruntu.
Jak ustalić wysokość wynagrodzenia za służebność przesyłu?
Wysokości wynagrodzenia nie da się podać ryczałtowo – zależy ona od konkretnej sytuacji. W praktyce bierze się pod uwagę przede wszystkim:
- powierzchnię działki faktycznie zajętą przez urządzenia oraz tzw. strefę ochronną (pas, w którym nie można swobodnie budować ani sadzić drzew),
- rodzaj i charakter infrastruktury – inaczej wycenia się linię napowietrzną, inaczej gazociąg podziemny,
- stopień ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości – np. czy urządzenia uniemożliwiają zabudowę części działki,
- wartość rynkową gruntu w danej lokalizacji.
W praktyce wysokość wynagrodzenia najczęściej ustala rzeczoznawca majątkowy w formie operatu szacunkowego – albo na etapie negocjacji z przedsiębiorstwem, albo jako dowód w postępowaniu sądowym.
Jak wygląda procedura uzyskania wynagrodzenia za urządzenia przesyłowe?
Sprawę można poprowadzić na dwa sposoby. Pierwszy to negocjacje bezpośrednio z przedsiębiorstwem przesyłowym – zaczyna się od wezwania do zapłaty i propozycji ugody, często wraz z jednoczesnym uregulowaniem stanu prawnego przez ustanowienie służebności przesyłu za wynagrodzeniem.
Jeśli firma odmawia zapłaty albo proponuje kwotę rażąco zaniżoną, sprawę kieruje się do sądu. Sąd, na podstawie wniosku właściciela nieruchomości, może jednocześnie ustanowić służebność przesyłu i zasądzić wynagrodzenie za korzystanie z gruntu w przeszłości. To rozwiązuje sprawę kompleksowo – na przyszłość masz uregulowany stan prawny, a za przeszłość otrzymujesz zapłatę.
Jak może wyglądać problem prawny związany z umową przesyłu w praktyce?
Właściciel działki w gminie pod Lublinem odziedziczył grunt, przez który od lat 80. przebiega napowietrzna linia energetyczna. Nigdy nie było w tej sprawie żadnej umowy z zakładem energetycznym. Po zebraniu dokumentacji – wypisu z księgi wieczystej, mapy z przebiegiem linii i historii nieruchomości – możliwe było wystąpienie do przedsiębiorstwa z wezwaniem do zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie oraz z propozycją ustanowienia służebności przesyłu za jednorazowym wynagrodzeniem. Sprawa zakończyła się ugodą, bez konieczności prowadzenia postępowania sądowego.
Podsumowanie – jak uzyskać wynagrodzenie za urządzenia przesyłowe na działce?
Obecność infrastruktury przesyłowej na Twojej nieruchomości nie musi oznaczać bezpłatnego udostępniania gruntu. Masz pełne prawo do rekompensaty za lata bezumownego korzystania z działki oraz do uregulowania jej stanu prawnego na przyszłość za odpowiednim wynagrodzeniem.
Nie musisz przechodzić przez ten proces samodzielnie. Kancelaria Dyś i Wspólnicy z Lublina zajmuje się prawem nieruchomości i sporami z przedsiębiorstwami przesyłowymi. Przeanalizujemy stan prawny Twojej działki, ustalimy plan działania i pomożemy uzyskać maksymalne należne świadczenia – polubownie lub w sądzie. Skontaktuj się z nami już dziś i umów się na bezpłatną wstępną analizę sprawy!
Czy muszę wyrazić zgodę na to, żeby urządzenia przesyłowe zostały na mojej działce?
Nie musisz zgadzać się na dalsze korzystanie z gruntu za darmo. Możesz żądać ustanowienia służebności przesyłu za wynagrodzeniem albo w skrajnych przypadkach, domagać się przeniesienia urządzeń – choć to rozwiązanie jest rzadziej stosowane ze względu na koszty i utrudnienia techniczne.
Ile trwa sprawa o wynagrodzenie za służebność przesyłu?
Jeśli sprawa kończy się ugodą z przedsiębiorstwem, może to potrwać kilka tygodni. Postępowanie sądowe trwa zwykle dłużej, często kilkanaście miesięcy, w zależności od tego, czy konieczna jest opinia biegłego oraz jak skomplikowany jest stan prawny nieruchomości.