Na Twojej działce znajduje się słup energetyczny. Co to oznacza dla Ciebie jako właściciela nieruchomości? Obecność urządzeń przesyłowych, takich jak wspomniany słup energetyczny, na prywatnej nieruchomości oznacza ograniczenie prawa własności, które wiąże się z możliwością dochodzenia roszczeń finansowych, takich jak odszkodowanie.
Czego może domagać się właściciel nieruchomości, na której znajduje się słup energetyczny?
Właściciel może dochodzić środków finansowych na 3 sposoby, w zależności od tego, na jakiej podstawie przedsiębiorstwo przesyłowe korzysta z jego gruntu:
- odszkodowanie w trybie administracyjnym – w sytuacji, gdy słup energetyczny posadowiono w oparciu o decyzję administracyjną ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości.
- wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu (zapłata „na przyszłość”) – jest to jednorazowe świadczenie w zamian za legalne uregulowanie obecności urządzenia przesyłowego na działce. W ramach tej procedury sąd (ewentualnie strony w oparciu o zawartą ugodę) określa obszar, z którego przedsiębiorstwo przesyłowe będzie korzystać, a także kwotę wynagrodzenia.
- wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości (zapłata „za przeszłość”) – w tym przypadku mamy do czynienia z sytuacją, gdy przedsiębiorca korzystał z nieruchomości bez tytułu prawnego czy umowy. Roszczenie to dotyczy zwykle ostatnich 6 lat wstecz (przedawnienie roszczeń).
Służebność przesyłu – co to takiego?
O służebności przesyłu możemy mówić wówczas, gdy przedsiębiorstwo ma prawo korzystać z części naszej nieruchomości w określonym zakresie, np. w celu wykonania napraw, czy konserwacji instalacji, o ile posiada do tego odpowiedni tytuł prawny: umowę z właścicielem gruntu lub orzeczenie sądu.
Odszkodowanie za słup na działce – wysokość roszczenia
Wysokość odszkodowania za słup energetyczny uzależniona jest od wielu czynników, które sądy i rzeczoznawcy biorą pod uwagę. Należą do nich w szczególności:
- wartość i przeznaczenie gruntu – wyższe wynagrodzenie dotyczy działek budowlanych czy inwestycyjnych. Z niższymi kwotami mamy do czynienia w sytuacji gdy posadowienie słupów energetycznych dotyczy działek rolniczych czy leśnych;
- powierzchnia nieruchomości zajęta przez urządzenie – słup energetyczny zajmuje niewielką powierzchnię, ale istotne jest to jaki obszar wokół niego jest wyłączony z korzystania przez właściciela;
- rodzaj urządzeń;
- lokalizacja działki i realne ograniczenie w zabudowie czy użytkowaniu.
Jak zgłosić roszczenie z tytułu odszkodowania za słup energetyczny na działce?
Przed wystosowaniem roszczeń w stosunku do przedsiębiorcy przesyłowego należy dokonać wnikliwej analizy dokumentów, takich jak akt notarialny, księgi wieczyste, orzeczenia sądu lub treści decyzji administracyjnej, map geodezyjnych.
Kolejnym krokiem jest skierowanie do przedsiębiorcy pisemnego wezwania do zaprzestania naruszeń oraz przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego. Wezwanie może również zawierać żądanie zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystnie lub naprawienia szkody.
W sytuacji, gdy przedsiębiorca przesyłowy pozostaje bierny bądź też nie zgadza się na spełnienie żądań, właściciel nieruchomości może skierować sprawę do sądu.
Jak udowodnić swoje roszczenia?
Dochodzenie roszczeń związanych z urządzeniami przesyłowymi wymaga odpowiedniego udokumentowania zarówno ich przebiegu i sposobu korzystania z nieruchomości, jak i ograniczeń, jakie infrastruktura nakłada na właściciela. Zebrane dowody mogą mieć znaczenie m.in. przy ustalaniu zakresu korzystania z nieruchomości przez przedsiębiorstwo, wysokości należnego wynagrodzenia czy rozmiaru poniesionej szkody. W zależności od charakteru sprawy przydatne mogą być:
- dokumentacja fotograficzna
- nagrania wideo
- mapa zasadnicza z naniesioną infrastrukturą
- korespondencja prowadzona z przedsiębiorcą przesyłowym
- zeznania świadków
Warto zadbać o zgromadzenie dokumentacji jeszcze przed rozpoczęciem postępowania. Im dokładniej można wykazać, gdzie znajdują się urządzenia przesyłowe, od kiedy są wykorzystywane i w jaki sposób wpływają na korzystanie z nieruchomości, tym łatwiej ocenić zasadność roszczeń i określić ich zakres.
Odszkodowanie za słup energetyczny na działce – podsumowanie
Wsparcie profesjonalnego pełnomocnika, który przeanalizuje dokumenty, oceni szanse, przygotuje wezwanie do zapłaty i przeprowadzi przez cały proces zarówno na etapie przedsądowym jak i sądowym jest nieoceniona.
Kancelaria Dyś i Wspólnicy specjalizuje się w ochronie praw właścicieli nieruchomości w sprawach przesyłowych, w tym również w zakresie spraw związanych z odszkodowaniem za słupy energetyczne zlokalizowane na nieruchomości.
Autorka artykułu: r. pr. Paulina Buława-Wawro
Czy można żądać wynagrodzenia, jeśli nie ma ustanowionej służebności przesyłu?
Tak. W takiej sytuacji właściciel domaga się zapłaty za korzystnie z nieruchomości przez przedsiębiorcę bez podstawy prawnej.
Od czego zależy wysokość odszkodowania za słup na działce?
Wysokość odszkodowania zależy od rodzaju działki, powierzchni zajętej przez urządzenie i pas eksploatacyjny, rodzaju infrastruktury, lokalizacji, ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości.
Za jaki okres bezumownego korzystania z nieruchomości można domagać się odszkodowania?
Co do zasady jest to okres 6 lat wstecz.