Służebność przesyłu –dokumenty potrzebne do jej ustanowienia

Czym jest i na czym polega służebność przesyłu?

Służebność przesyłu to ograniczone prawo rzeczowe, które pozwala przedsiębiorcom przesyłowym, będącym właścicielami urządzeń energetycznych, gazociągowych lub telekomunikacyjnych, korzystać z prywatnej nieruchomości. Dzięki temu można przeprowadzić przez nią urządzenia przesyłowe, np. linie energetyczne, rury gazowe czy światłowody.

Jako właściciel nieruchomości jesteś zobowiązany tolerować obecność infrastruktury przesyłowej oraz umożliwić przedsiębiorstwu dostęp na swoją działkę w celu konserwacji, napraw, modernizacji urządzeń itp.

Służebność przesyłu reguluje zarówno stan już istniejących urządzeń przesyłowych, jak i tych, które dopiero zostaną wybudowane na cudzym gruncie.

Ustanowienie służebności przesyłu ma na celu prawne uregulowanie sytuacji, w której przez Twoją nieruchomość przebiegają urządzenia przesyłowe.

Dzięki temu przedsiębiorca może wybudować i utrzymywać infrastrukturę techniczną, a właściciel nieruchomości otrzymuje zabezpieczenie swoich roszczeń oraz ewentualną rekompensatę.

Służebność można ustanowić na dwa główne sposoby: poprzez zawarcie umowy w formie aktu notarialnego lub w drodze orzeczenia sądowego.

Umowa u notariusza

Ustanowienie służebności przesyłu na podstawie umowy to najczęstsza i najprostsza forma.

Umowę zawiera przedsiębiorca przesyłowy oraz właściciel nieruchomości po ustaleniu warunków, takich jak zakres służebności i wynagrodzenie.

Ustanowienie służebności przesyłu wymaga aktu notarialnego, co oznacza, że obie strony muszą stawić się u notariusza celem podpisania umowy.

Następnie służebność zostaje wpisana do księgi wieczystej.

Na drodze sądowej

Jeżeli strony nie dojdą do porozumienia lub przedsiębiorca przesyłowy odmawia polubownego ustanowienia służebności przesyłu, właściciel nieruchomości może złożyć do sądu wniosek o ustanowienie służebności za odpowiednim wynagrodzeniem.

Na etapie postępowania sądowego sąd określi przebieg urządzeń, zakres uprawnień przedsiębiorstwa oraz wysokość wynagrodzenia dla właściciela nieruchomości.

Prawomocne postanowienie sądu ustanawiające służebność przesyłu stanowi podstawę do wpisu do księgi wieczystej.

Aby ustanowić służebność przesyłu, niezależnie od wybranej ścieżki (umowa lub postępowanie sądowe), niezbędne jest przygotowanie dokumentów, które potwierdzą stan prawny nieruchomości oraz pozwolą ustalić dokładny przebieg urządzeń przesyłowych.

Poniżej prezentujemy listę najważniejszych dokumentów, które powinieneś zgromadzić jako właściciel nieruchomości:

• Odpis z księgi wieczystej – podstawowy dokument potwierdzający, kto jest aktualnym właścicielem nieruchomości oraz czy nie jest ona obciążona prawami innych osób. Odpis z księgi wieczystej potwierdza, że osoba występująca o ustanowienie służebności przesyłu ma do tego prawo. Dokument można pobrać z elektronicznego systemu Ministerstwa Sprawiedliwości lub uzyskać w sądzie.
• Wypis i wyrys z ewidencji gruntów – wypis pozwala dokładnie określić nieruchomość (numer działki, powierzchnię, właściciela oraz sposób użytkowania), a wyrys to dokument graficzny umożliwiający zobrazowanie przebiegu urządzeń przesyłowych. Oba dokumenty uzyskasz w starostwie powiatowym lub urzędzie miasta na prawach powiatu.
• Mapa z przebiegiem urządzeń przesyłowych – mapa, na której geodeta lub strony (w przypadku porozumienia) zaznaczają dokładny przebieg infrastruktury przesyłowej oraz obszar (pas gruntu) objęty służebnością. Precyzyjne określenie powierzchni jest kluczowe dla obliczenia ewentualnego wynagrodzenia.
• W przypadku urządzeń planowanych niezbędne jest przygotowanie mapy projektowej albo szczegółowego opisu ich przebiegu.
• Dokumentacja fotograficzna urządzeń na działce – fotografie z terenu nieruchomości mogą ułatwić wskazanie istnienia urządzeń, ich lokalizacji, sposobu posadowienia oraz ewentualnych utrudnień w korzystaniu z działki.
• Korespondencja z przedsiębiorstwem przesyłowym, tj. pisma dowodzące próby negocjacji i braku porozumienia między stronami – wymóg formalny, gdy chcesz skierować sprawę do sądu.

Zarówno w przypadku umowy notarialnej, jak i postępowania sądowego, ostateczny zakres wymaganych dokumentów może nieznacznie różnić się w zależności od sytuacji faktycznej oraz prawnej nieruchomości.

Jeżeli masz wątpliwości, czy dysponujesz wszystkimi niezbędnymi dokumentami potrzebnymi do zgłoszenia służebności przesyłu, lub potrzebujesz pomocy prawnika w przeprowadzeniu całej procedury, warto skontaktować się z naszą kancelarią.

Prawnicy z Kancelarii Jakubowska i Dyś udzielą szczegółowych wyjaśnień, wskażą wymagane dokumenty.

Autor artykułu: Radca Prawny Katarzyna Baranowska