Rozliczenie nakładów z firmy na majątek wspólny – poradnik prawny

Rozliczenie nakładów z majątku firmy na majątek wspólny małżonków jest bardzo istotnym i budzącym wiele pytań zagadnieniem z zakresu prawa rodzinnego i cywilnego, uregulowanym
w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym oraz w kodeksie cywilnym. W praktyce dochodzenie roszczeń z tego tytułu bywa skomplikowane i wymaga nie tylko znajomości przepisów, ale także odpowiedniego udokumentowania nakładów. W niniejszym artykule znajdziesz informacje, jak to wygląda w praktyce oraz jakie kroki trzeb podjąć aby skutecznie dochodzić roszczeń.

Firma będzie stanowiła majątek osobisty jednego z małżonków i nie będzie podlegała podziałowi, w sytuacji gdy małżonkowie zawarli umowę o rozdzielności majątkowej. Dodatkowo, również firma założona przed zawarciem związku małżeńskiego może być uznana za majątek osobisty, o ile nie była rozwija przy wykorzystaniu środków pochodzących z majątku wspólnego. Z kolejną sytuacją mamy do czynienia, gdy firma została utworzona lub nabyta wyłącznie ze środków osobistych jednego z małżonków, np. pochodzących ze spadku lub darowizny.

Nakłady to wszelkie środki finansowe lub rzeczowe, które jedna ze stron przeznaczyła na majątek wspólny, np. remont mieszkania, zakup domu, spłatę kredytu, zakup wyposażenia.

Co mówi prawo?

Zgodnie z art. 45 § kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, każdy z małżonków może żądać zwrotu nakładów, wydatków lub innych świadczeń dokonanych z majątku osobistego na majątek wspólny, oraz odwrotnie- z majątku wspólnego na osobisty. Takie roszczenia są rozpatrywane przy podziale majątku wspólnego, a sąd jest zobligowany je uwzględnić, o ile zostaną odpowiednio udokumentowane.

Co trzeba udowodnić?

Aby dochodzić zwrotu nakładów z firmy na majątek wspólny należy wykazać:

– pochodzenie środków

– cel środków- że faktycznie zostały przeznaczone na majtek wspólny

– wysokość nakładów

Warto pamiętać, że brak dokumentów nie wyklucza dochodzenia roszczeń, ale znacznie je utrudnia.

Czy wszystko podlega zwrotowi?

Istnieją pewne wyjątki. Zwrotowi nie podlegają, np. wydatki przeznaczone na zaspokajanie codziennych potrzeb (zakupy, czynsz itp.), a wyłącznie te, które zwiększają wartość majątku wspólnego lub go utrzymują.  Sąd rozpatrując rozliczenie nakładów, może również nie uwzględnić części z nich, gdyby takie rozliczenie było sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Aby dochodzić zwrotu nakładów z firmy na majątek wspólny, niezbędne jest odpowiednie udokumentowanie wydatków. W praktyce oznacza to, że małżonek powinien gromadzić wszelkie faktury, rachunki i inne dowody potwierdzające zakres i wysokość poczynionych nakładów na majątek wspólny. Warto również zadbać o świadków, którzy mogą potwierdzić te nakłady, gdyby w toku postepowania pojawiły się wątpliwości co do ich zasadności.

Najczęściej roszczenia o zwrot nakładów z firmy na majątek wspólny są zgłaszane na etapie sprawy o podział majątku wspólnego (we wniosku lub w odpowiedzi na wniosek), co regulują art. 45 §2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Jeżeli strony zawierają ugodę w tym zakresie, koniecznym jest prawidłowe i precyzyjne opisanie sposobu rozliczenia nakładów. W przypadku sporu- to Sąd będzie decydował o zasadności roszczenia w toku prowadzonego postępowania.

Dochodzenie roszczeń z tytułu nakładów z firmy  na majątek wspólny zazwyczaj odbywa się
w ramach postępowania o podział majątku. Małżonek, który chce odzyskać swoje środki, musi złożyć odpowiedni wniosek do sądu. W trackie postępowania sąd oceni, czy nakłady były zasadnie poczynione i czy powinny zostać zwrócone. Sąd weźmie pod uwagę wartość majątku w chwili ustania wspólności majątkowej oraz to, czy nakłady z firmy rzeczywiści przyczyniły się do zwiększenia wartości majątku wspólnego.

Rozliczenie nakładów z firmy na majątek wspólny to nie tylko prawo, ale i obowiązek dbałości o swój majątek. Warto przygotować się do tego odpowiednio: zebrać dowody, skonsultować się
z prawnikiem i zgłosić roszczenie w odpowiednim czasie, Pozwoli to unikać nieporozumień i strat finansowych po rozwodzie.

Najczęściej zadawane pytania

Autor artykułu: radca prawny Paulina Buława-Wawro

Bądź na bieżąco, obserwuj profile Kancelarii w social mediach.