Szkody w uprawach rolnych – jak uzyskać odszkodowanie

Szkody w uprawach rolnych to problem, z którym każdego roku mierzy się wielu rolników w całej Polsce. Niekorzystne warunki atmosferyczne, działalność dzikich zwierząt czy zdarzenia losowe mogą w krótkim czasie doprowadzić do poważnych strat finansowych. W takiej sytuacji kluczowe jest nie tylko szybkie działanie, ale także znajomość procedur, które umożliwiają dochodzenie odszkodowania. W niniejszym artykule wyjaśniamy, kiedy i na jakich zasadach można ubiegać się o rekompensatę oraz jak przejść przez cały proces krok po kroku.

Do najczęstszych przyczyn powstania szkód w uprawach rolnych należą przyczyny związane w warunkami atmosferycznymi, tzw. NZA – Niekorzystne Zjawiska Atmosferyczne, takie jak:

• grad,
• deszcz nawalny,
• powódź,
• ujemne skutki przezimowania,
• przymrozki wiosenne,
• huragan,
• piorun,
• obsunięcie się ziemi,
• lawina,
• susza w środkach trwałych.

Pamiętać należy jednak, iż dochodzenie odszkodowania za straty poniesione w uprawach rolnych podlega ograniczeniom. Po pierwsze, minimalna powierzchnia gospodarstwa rolnego musi wynosić 1 hektar. Po drugie powierzchnia wyrządzonych szkód nie może być mniejsza niż 0,1 ha.

Niezwłocznie po powstaniu należy o tym fakcie, w formie pisemnej, zawiadomić właściwego wójta, burmistrza bądź prezydenta miasta. Po otrzymaniu stosownego zawiadomienia właściwy organ przystępuje do dalszych działań. Wójt, burmistrz bądź prezydent miasta kieruje do wojewody wniosek celem powołania specjalnej komisji, której zadaniem jest oszacowanie skali powstałych zniszczeń. W jej skład wchodzą minimum 3 osoby – obligatoryjnie jedna musi być przedstawicielem Ośrodka Doradztwa Rolniczego, druga – przedstawicielem Izby Rolniczej. W przypadku, gdy szkody wystąpiły w budynkach służących do prowadzenia działalności rolniczej – jedna z osób powołanych do komisji musi posiadać wykształcenie w zakresie budownictwa.

Wycena szkód powinna nastąpić w terminie do dwóch miesięcy od dnia złożenia wniosku przez rolnika. W terminie 30 dni komisja składa właściwemu wojewodzie protokół w dwóch egzemplarzach – jeden dla wojewody, drugi dla rolnika. Protokół obejmujący wycenę powstałej szkody stanowi podstawę do wdrożenia przez wojewodę stosownych procedur, celem wypłaty środków z tytułu poniesionych przez rolnika strat.

Rolnicy, którzy doznali strat finansowych w związku ze zdewastowaniem pól uprawnych przez dzikie zwierzęta, mogą ubiegać się o stosowne odszkodowanie. Podstawę roszczeń odszkodowawczych stanowi ustawa z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie. W pierwszej kolejności odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez dzikie zwierzęta spoczywa na kołach łowieckich a w zależności od rodzaju zwierzęcia (np. żubry, wilki, bobry) oraz okoliczności jej powstania – na Skarbie Państwa. Celem uzyskania odszkodowania rolnik zobowiązany jest zgłosić szkodę do właściwego koła łowieckiego lub organu administracji.

Wskazać należy, iż każde gospodarstwo rolne podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu od odpowiedzialności cywilnoprawnej. W związku z tym, oprócz dochodzenia roszczeń w sposób wskazany w początkowej treści niniejszego artykułu, rolnik który doznał:

• szkody w uprawach,
• szkody w budynkach gospodarskich,
• szkody likwidowanej z odpowiedzialności cywilnej maszyn rolniczych,

może ubiegać się o dodatkowe odszkodowanie. Istotnym również jest fakt, iż rolnicy korzystający z tzw. dopłat bezpośrednich mają obowiązek ubezpieczyć co najmniej 50 % powierzchni upraw od co najmniej jednego ryzyka losowego.

Niestety, praktyka rynku ubezpieczeniowego często polega na odmawianiu wypłaty należnego rolnikowi odszkodowania. Stosowaną praktyką jest również zaniżanie wysokości wypłacanych środków lub przedłużanie postępowania likwidacyjnego przez ubezpieczyciela.

W procesie likwidacyjnym szkody zadbać należy o stosowną dokumentację:

• zdjęcia oraz nagrania video powstałych szkód,
• protokoły oględzin w tym protokół komisji powołanej przez wojewodę, jeżeli szkoda likwidowana była również przez organ administracji,
• wszelka dokumentacja produkcyjna i ewidencyjna wskazująca na rodzaj zasiewów, powierzchnię działek rolnych

Eksperci z Kancelarii Radców Prawnych Dyś i Wspólnicy specjalizują się w prowadzeniu spraw odszkodowawczych, w tym także tych za szkody w uprawach rolnych. Nasze wsparcie obejmuje cały proces dochodzenia roszczeń – od zgłoszenia i skompletowania niezbędnej dokumentacji, po reprezentowanie w kontaktach z ubezpieczycielem i prowadzenie negocjacje w celu uzyskania jak najwyższej kwoty świadczenia. W przypadku odmowy wypłaty odszkodowania lub jego zaniżenia, podejmiemy dalsze kroki prawne – od przygotowania pozwu po reprezentowanie przed sądem.

Dochodzenie odszkodowania za szkody w uprawach rolnych wymaga nie tylko szybkiej reakcji, ale również znajomości obowiązujących procedur i terminów. Kluczowe znaczenie ma prawidłowe zgłoszenie szkody, jej rzetelne udokumentowanie oraz współpraca z odpowiednimi instytucjami. Niezależnie od tego, czy straty powstały na skutek niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, działalności dzikich zwierząt czy innych zdarzeń losowych, rolnik ma prawo ubiegać się o rekompensatę. W przypadku trudności, takich jak odmowa wypłaty lub zaniżenie odszkodowania, warto rozważyć skorzystanie z pomocy Kancelarii Radców Prawnych Dyś i Wspólnicy, które może znacząco zwiększyć szanse na uzyskanie należnych środków.

Autor: radca prawny Mateusz Migryt