Dzień 30 kwietnia 2026 roku ma wyjątkowe znaczenie dla kredytobiorców posiadających kredyty frankowe. Tego dnia TSUE wyda wyrok w sprawie C-246/25, który dotyczy następstw prawnych eliminacji nieuczciwych postanowień z aneksów do pierwotnych umów kredytowych.
Wyrok TSUE odpowie na jedno z kluczowych pytań, które zadają obecnie sądy krajowe, czy po usunięciu wadliwego aneksu umowa powinna nadal obowiązywać w pierwotnej formie, czy należy uznać ją za nieważną w całości. To zagadnienie ma podstawowe znaczenie dla krajowej praktyki orzeczniczej w sprawach dotyczących kredytów frankowych.
Sprawa C-246/25 przed TSUE – czy aneks do umowy kredytu frankowego może unieważnić całą umowę?
Sprawy dotyczące kredytów frankowych od lat dominują w polskim i europejskim orzecznictwie. Najnowsze pytania prejudycjalne skierowane do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-246/25 mogą mieć istotne znaczenie dla kredytobiorców, którzy podpisywali aneksy do swoich umów. Kluczowe zagadnienie brzmi: czy aneks do umowy kredytu frankowego może prowadzić do unieważnienia całej umowy?
Charakter prawny aneksu do umowy kredytu frankowego
Aneks do umowy kredytowej stanowi jej modyfikację, najczęściej dotyczącą sposobu spłaty, kursu waluty czy zasad przeliczeń. W praktyce banki proponowały aneksy jako sposób „naprawienia” umów zawierających klauzule abuzywne. Jednak zgodnie z dyrektywą 93/13/EWG, kluczowe znaczenie ma to, czy konsument został należycie poinformowany o skutkach takiej zmiany.
TSUE wielokrotnie podkreślał, że konsument musi wyrazić świadomą i dobrowolną zgodę na zmianę warunków umowy, zwłaszcza jeśli dotyczy to usunięcia nieuczciwych postanowień. Sam fakt podpisania aneksu nie przesądza więc o jego skuteczności.
Czy aneks „uzdrawia” abuzywną umowę?
W sprawie C-246/25 Trybunał ma odpowiedzieć m.in. na pytanie, czy późniejsze porozumienie stron może wyeliminować pierwotną wadliwość umowy kredytu frankowego. Dotychczasowa linia orzecznicza TSUE wskazuje, że:
- klauzule abuzywne są bezskuteczne od początku (ex tunc),
- ich usunięcie nie może pogarszać sytuacji konsumenta,
- sąd krajowy ma obowiązek badać abuzywność niezależnie od późniejszych zmian.
Oznacza to, że aneks nie zawsze „legalizuje” umowę. Jeśli pierwotnie zawierała ona niedozwolone postanowienia, mogą one nadal stanowić podstawę do jej unieważnienia.
Znaczenie świadomej zgody konsumenta
Kluczowym elementem, który może być oceniany przez TSUE, jest poziom informacji przekazanej kredytobiorcy przy podpisywaniu aneksu. Jeżeli bank nie wyjaśnił jasno:
- skutków prawnych zmiany,
- ryzyka walutowego,
- możliwości dochodzenia roszczeń,
to zgoda konsumenta może zostać uznana za wadliwą. W takiej sytuacji aneks nie wywołuje skutków prawnych, a cała umowa nadal może być oceniana jako nieważna.
Czy aneks może prowadzić do unieważnienia umowy?
Paradoksalnie – tak. Aneks może stać się dowodem na to, że bank był świadomy wadliwości umowy i próbował ją zmodyfikować bez pełnej transparentności. W praktyce sądowej zdarza się, że:
- aneks nie usuwa wszystkich klauzul abuzywnych,
- wprowadza nowe, również nieuczciwe postanowienia,
- nie zapewnia równowagi stron.
W takich przypadkach sądy mogą dojść do wniosku, że cała umowa – mimo aneksu – jest nieważna.
Potencjalne skutki wyroku TSUE w sprawie C-246/25
Rozstrzygnięcie Trybunału może mieć szerokie konsekwencje dla tysięcy spraw w Polsce. Możliwe scenariusze obejmują:
- potwierdzenie, że aneksy nie eliminują automatycznie abuzywności,
- wzmocnienie ochrony konsumentów,
- ujednolicenie praktyki sądów krajowych.
Dla kredytobiorców oznacza to, że nawet podpisanie aneksu nie zamyka drogi do dochodzenia roszczeń wobec banku.
Podsumowanie
Sprawa C-246/25 przed TSUE może być przełomowa dla osób posiadających kredyty frankowe. Aneks do umowy nie zawsze chroni bank przed zarzutem stosowania klauzul niedozwolonych. Kluczowe znaczenie ma świadomość konsumenta oraz zakres zmian wprowadzonych do umowy. W wielu przypadkach możliwe jest nadal dochodzenie unieważnienia całej umowy kredytowej, mimo podpisania aneksu.
Z perspektywy praktyki prawniczej warto każdorazowo analizować treść aneksu i okoliczności jego zawarcia. To właśnie te elementy mogą przesądzić o wyniku sporu z bankiem.
Czego dotyczy sprawa C-246/25 przed TSUE?
Sprawa dotyczy skutków prawnych unieważnienia aneksu przewalutowującego kredyt złotowy na frankowy. TSUE rozstrzygnie, czy po unieważnieniu aneksu cała umowa musi zostać unieważniona, czy może wrócić do swojej pierwotnej, tj. kredytu złotówkowego.
Czego dotyczy pytanie prejudycjalne w sprawie C-246/25?
Sąd krajowy zapytuje, czy po uznaniu aneksu za niezgodny z prawem można traktować go jako nigdy nieistniejący i utrzymać pierwotną umowę, czy też należy unieważnić cały stosunek prawny w postaci umowy kredytu hipotecznego.
Bądź na bieżąco, obserwuj profile Kancelarii w social mediach.