Kredyt konsumencki może wiązać się nie tylko z oprocentowaniem, ale również z prowizją, składką ubezpieczeniową i innymi kosztami. W praktyce zdarza się, że bank finansuje część tych kosztów w ramach udzielonego kredytu, a następnie nalicza od nich odsetki.
To właśnie tej kwestii dotyczył wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 23 kwietnia 2026 r. w sprawie C-744/24, Bank Polska Kasa Opieki. Orzeczenie ma istotne znaczenie dla konsumentów, ponieważ TSUE uznał, że prawo Unii sprzeciwia się konstrukcji umowy, w której oprocentowanie naliczane jest nie tylko od kwoty faktycznie udostępnionej konsumentowi, ale również od kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów związanych z kredytem.
Dla kredytobiorców może to oznaczać możliwość zakwestionowania sposobu naliczania kosztów, a w określonych przypadkach również dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych odsetek lub skorzystania z sankcji kredytu darmowego.
Wyrok TSUE C-744/24 – czego dotyczył?
Sprawa C-744/24 rozpoczęła się przed Sądem Rejonowym we Włodawie. Konsument zawarł z bankiem umowę kredytu konsumenckiego, w ramach której część kwoty kredytu została przeznaczona na pokrycie kosztu ubezpieczenia.
Problem polegał na tym, że bank naliczał oprocentowanie również od kwoty przeznaczonej na składkę ubezpieczeniową. Innymi słowy, konsument płacił odsetki nie tylko od pieniędzy rzeczywiście przeznaczonych do jego dyspozycji, lecz także od kwoty przeznaczonej na pokrycie kosztu kredytu.
Polski sąd zwrócił się do TSUE z pytaniem, czy taka konstrukcja jest zgodna z dyrektywą 2008/48/WE dotyczącą umów o kredyt konsumencki.
Odpowiedź TSUE w sprawie odsetek od kredytu konsumenckiego
Trybunał odpowiedział jednoznacznie, że nie.
W wyroku z 23 kwietnia 2026 r. TSUE wskazał, że art. 3 lit. g) i j) oraz art. 10 ust. 2 dyrektywy 2008/48/WE należy interpretować w ten sposób, że sprzeczne z tymi przepisami jest postanowienie umowy pozwalające stosować stopę oprocentowania nie tylko do całkowitej kwoty kredytu, ale również do kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów związanych z kredytem, które wchodzą w skład całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta.
Dlaczego wyrok jest ważny dla kredytobiorców?
Znaczenie wyroku polega przede wszystkim na rozróżnieniu dwóch kategorii: po pierwsze kwoty faktycznie udostępnionej konsumentowi oraz po drugie kosztów związanych z udzieleniem kredytu.
Jeżeli bank finansuje prowizję, ubezpieczenie lub inny koszt poprzez zwiększenie kwoty kredytu, nie oznacza to automatycznie, że od tej części może pobierać odsetki tak, jak od kapitału rzeczywiście udostępnionego konsumentowi.
TSUE podkreślił, że odmienne podejście naruszałoby konstrukcję pojęć „kwoty kredytu” oraz „całkowitego kosztu kredytu” wynikających z dyrektywy.
W praktyce może to mieć znaczenie dla wielu umów, w których koszty kredytu zostały doliczone do finansowanej kwoty.
Czy wyrok TSUE oznacza automatyczny zwrot wszystkich odsetek?
Wyrok C-744/24 nie oznacza, że każdy kredytobiorca może automatycznie zażądać od banku zwrotu wszystkich odsetek zapłaconych w trakcie spłaty kredytu.
TSUE rozstrzygnął konkretną kwestię dotyczącą możliwości naliczania oprocentowania od kwot odpowiadających kosztom kredytu. Nie oznacza to automatycznego stwierdzenia, że w każdej umowie występują podstawy do dochodzenia od banku zwrotu tychże odsetek. Sama możliwość dochodzenia zwrotu wymaga analizy konkretnej umowy oraz przepisów krajowych.
Co z prowizją i ubezpieczeniem?
Wyrok C-744/24 dotyczył sytuacji, w której część kwoty kredytu przeznaczono na pokrycie kosztu ubezpieczenia.
Z punktu widzenia kredytobiorcy warto więc sprawdzić, czy:
- prowizja została skredytowana,
- składka ubezpieczeniowa została skredytowana,
- inne opłaty zostały doliczone do kwoty kredytu,
- bank naliczał od tych kwot odsetki.
Nie każda prowizja czy składka ubezpieczeniowa jest sama w sobie niedopuszczalna. Problemem może być natomiast sposób jej finansowania i późniejszego oprocentowania.
Dlatego analiza powinna obejmować całą konstrukcję umowy, a nie tylko pojedynczą opłatę.
Jakie dokumenty warto przygotować?
Osoba zainteresowana analizą możliwości odzyskania odsetek powinna zgromadzić przede wszystkim:
- umowę kredytu i aneksy,
- formularz informacyjny,
- regulamin kredytowania,
- harmonogram spłat,
- historię rachunku lub historię spłat,
- informacje dotyczące prowizji,
- dokumenty dotyczące ubezpieczenia,
- potwierdzenie całkowitej spłaty – jeżeli kredyt został już zamknięty.
Na podstawie dokumentów można sprawdzić m.in., czy bank naliczał odsetki od kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów kredytu.
Kancelaria Lublin – analiza umowy kredytu konsumenckiego
Osoby posiadające kredyt konsumencki w Lublinie mogą skorzystać z profesjonalnej analizy umowy pod kątem możliwości zastosowania sankcji kredytu darmowego oraz dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych kosztów.
W przypadku takich spraw warto przede wszystkim ustalić:
- jaki rodzaj umowy został zawarty,
- czy umowa podlega ustawie o kredycie konsumenckim,
- jakie koszty zostały naliczone,
- czy koszty zostały skredytowane,
- czy od skredytowanych kosztów naliczano odsetki,
- czy umowa prawidłowo przedstawia RRSO i pozostałe informacje,
- czy wystąpiły inne naruszenia wskazane w art. 45 ustawy,
- czy zachowano termin na skorzystanie z sankcji kredytu darmowego.
Eksperci z Kancelarii Dyś i Wspólnicy posiadają doświadczenie w sprawach związanych z umowami kredytów konsumenckich. Analizujemy dokumentację kredytową pod kątem nieprawidłowości w zakresie naliczania kosztów, oprocentowania oraz obowiązków informacyjnych banku. Na tej podstawie oceniamy, czy w konkretnej sprawie mogą istnieć podstawy do dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych kosztów lub zastosowania sankcji kredytu darmowego.
Podsumowanie
Wyrok TSUE z 23 kwietnia 2026 r. w sprawie C-744/24 jest istotnym orzeczeniem dla osób posiadających kredyty konsumenckie w Polsce.
Trybunał potwierdził, że bank nie może stosować oprocentowania nie tylko do kwoty kredytu faktycznie udostępnionej konsumentowi, ale również do kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów związanych z kredytem, które stanowią część całkowitego kosztu kredytu.
Nie oznacza to jednak automatycznego prawa każdego kredytobiorcy do zwrotu wszystkich odsetek. W określonych przypadkach wyrok może natomiast stanowić bardzo ważny argument w analizie umowy oraz w sporze z bankiem.
Jeżeli kredyt został zaciągnięty w banku, warto przeanalizować, czy prowizja, ubezpieczenie lub inne koszty zostały skredytowane, a następnie objęte oprocentowaniem. To jeden z elementów, który w świetle wyroku C-744/24 powinien zostać szczególnie dokładnie zweryfikowany.
Czy TSUE nakazał bankom zwrot wszystkich odsetek od kredytów konsumenckich?
Nie. TSUE w sprawie C-744/24 stwierdził, że prawo UE sprzeciwia się naliczaniu odsetek od kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów kredytu. Nie oznacza to automatycznego zwrotu wszystkich odsetek w każdej umowie.
Czy można odzyskać odsetki od skredytowanej prowizji lub ubezpieczenia?
Może być to możliwe, jeżeli konstrukcja konkretnej umowy odpowiada sytuacji ocenianej przez TSUE i istnieją podstawy do dochodzenia roszczeń na gruncie prawa krajowego. Wymaga to analizy umowy kredytu.
Czy warto przeanalizować umowę kredytu w kancelarii w Lublinie?
Tak, szczególnie jeżeli kredyt obejmował skredytowaną prowizję, ubezpieczenie lub inne koszty, od których bank naliczał następnie odsetki. Analiza dokumentów pozwala ocenić, czy w konkretnej sprawie występują podstawy do dalszego dochodzenia roszczeń.