Uzyskanie odszkodowania za uszczerbek na zdrowiu to proces, który wymaga zrozumienia definicji prawnej szkody i mechanizmu jej ustalania. Niniejszy artykuł wyjaśnia, czym jest uszczerbek na zdrowiu zgodnie z Kodeksem cywilnym, jakie są jego rodzaje oraz w jaki sposób komisje lekarskie określają procentową wysokość poniesionej szkody. Znajdziesz tu również informacje o tym, co może wchodzić w skład należnej rekompensaty i jakie dokumenty należy zgromadzić, aby dochodzić swoich roszczeń.
Czym jest uszczerbek na zdrowiu?
Zgodnie z treścią Kodeksu cywilnego uszczerbek na zdrowiu polega na uszkodzeniu ciała lub wywołaniu rozstroju zdrowia. Uszkodzenie ciała definiowane jest jako naruszenie tkanek czy narządów ciała, zarówno zewnętrznych jak i wewnętrznych, np. złamanie kończyny. Natomiast rozstrój zdrowia definiowany jest jako zaburzenie prawidłowego funkcjonowania organizmu przejawiające się w chorobach zarówno fizycznych jak i psychicznych. Rozróżnić można stały i długotrwały uszczerbek na zdrowiu:
- stały uszczerbek na zdrowiu – uszczerbek o charakterze nieodwracalnym, np. amputacja ręki,
- długotrwały uszczerbek na zdrowiu – uszkodzenie zdrowia trwające ponad 6 miesięcy, które może ulec poprawie, np. złamanie nogi.
Odszkodowanie za uszczerbek na zdrowiu
Zgodnie z art. 444 Kodeksu cywilnego od sprawcy uszczerbku poszkodowanemu należy się odszkodowanie rozumiane jako rekompensata wszystkich związanych z uszkodzeniem ciała lub rozstrojem zdrowia wydatków. Rekompensata pieniężna może polegać na:
- jednorazowym odszkodowaniu pieniężnym,
- zwrocie kosztów leczenia, rehabilitacji, opieki,
- zwrocie kosztów utraconego zarobku,
- rencie w przypadku trwałej niezdolności do pracy,
- rencie w przypadku zwiększonych potrzeb, gdy uszczerbek spowodował stałe koszty leczenia,
- wsparcie w postaci dofinansowania sprzętu rehabilitacyjnego, dostosowania miejsca zamieszkania czy adaptację miejsca pracy,
- zadośćuczynieniu za doznaną krzywdę.
Pamiętać należy, iż konsekwencją wypadku jest nie tylko uszczerbek na zdrowiu ale również ból, negatywne doznania psychiczne bądź cierpienie. W takim przypadku poszkodowanemu, oprócz odszkodowania, należy się zadośćuczynienie za doznaną krzywdę. Istotnym jest, iż wyżej wskazane świadczenia, nie wykluczają się wzajemnie.
Jak ustalana jest wysokość odszkodowania za uszczerbek na zdrowiu?
Wysokość odszkodowania ustalana jest na podstawie stwierdzenia procentowego uszczerbku na zdrowiu. Wyliczenia procentowego dokonują tak zwane komisje lekarskie po dokonaniu analizy dokumentacji medycznej oraz przeprowadzeniu niezbędnych badań. Wysokość odszkodowania zależna jest zatem, w pierwszej kolejności od kwoty na jaką ubezpieczona została osoba poszkodowana oraz ustalenia procentowego uszczerbku na zdrowiu.
Przykład: Poszkodowany doznał złamania kończyny górnej. Kwota ubezpieczenia, jaką był objęty wynosiła 100 000 zł a lekarz orzecznik ustalił stopień uszczerbku na 1,5%. Kwota jaką wypłaci ubezpieczyciel wynosi zatem 1 500 zł.
Pamiętać należy, iż kwota odszkodowania będąca wynikiem wydania przez zakład ubezpieczeń decyzji nie jest kwota ostateczną. Poszkodowanemu przysługuje prawo odwołania się od decyzji lekarza orzecznika a w razie potrzeby – istnieje również możliwość wytoczenia powództwa celem ustalenia stopnia uszczerbku przez sąd.
Przykład: Poszkodowany uległ wypadkowi, w wyniku którego doznał uszkodzenia kręgosłupa lędźwiowego. Lekarz orzecznik stwierdził długotrwały uszczerbek na zdrowiu ustalając jego stopień na 11%. Według tabeli ubezpieczyciela za powyższe uszkodzenie ustalana jest skala od 10% do 20% uszczerbku. Zasadnym zatem stało się odwołanie od decyzji. Wskutek odwołania, wyznaczenia komisji lekarskiej i ponownego przeprowadzenia badań, ustalono uszczerbek na zdrowiu w wysokości 20%.
Uszczerbek na zdrowiu – o czym jeszcze należy pamiętać?
Istotnym jest, aby w przypadku wystąpienia przyczyny powstania uszczerbku na zdrowiu, np. wypadku komunikacyjnego czy wypadku przy pracy, zgromadzić wszelką dokumentację medyczną związaną z uszkodzeniem ciała oraz wszelkie inne dowody poniesienia przez poszkodowanego uszczerbku, takie jak potwierdzenia opłat za lekarstwa, rehabilitację, koszty dojazdów do placówek medycznych, koszty opieki profesjonalistów.
Kancelaria Dyś i Wspólnicy specjalizuje się w sprawach dotyczących odszkodowań za uszczerbek na zdrowiu. Zespół kancelarii oferuje kompleksową pomoc, poczynając od analizy dokumentacji wypadkowej, reprezentowania klienta przed ubezpieczycielem, a jeśli ubezpieczenie uległo zaniżeniu – w postępowaniu przez sądem.
Autor: radca prawny Mateusz Migryt
Czym różni się stały uszczerbek na zdrowiu od długotrwałego?
Stały uszczerbek na zdrowiu ma charakter nieodwracalny, czego przykładem może być amputacja kończyny. Uszczerbek długotrwały to uszkodzenie trwające powyżej sześciu miesięcy, które jednak rokuje szansę na poprawę stanu zdrowia.
W jaki sposób obliczana jest wysokość należnego odszkodowania?
Kwota świadczenia zależy przede wszystkim od sumy ubezpieczenia oraz procentowego stopnia uszczerbku ustalonego przez komisję lekarską. Przykładowo, jeśli suma ubezpieczenia wynosi 100 000 zł, a orzeczony uszczerbek to 1,5%, wypłacona kwota wyniesie 1 500 zł.
Czy można odwołać się od decyzji ubezpieczyciela dotyczącej stopnia uszczerbku?
Tak, decyzja wydana przez zakład ubezpieczeń nie jest ostateczna i poszkodowany ma prawo złożyć od niej odwołanie. W sytuacjach spornych istnieje również możliwość wytoczenia powództwa, aby to sąd ostatecznie ustalił stopień poniesionej szkody.